Кафе во Будимпешта

Во овој град се претпоставува дека постојат околу 500 кафе места а тоа се потврдува речиси на секое ќоше на улиците. Се надевам дека нема да го заборавам често фотоапаратот, па ќе се обидам да ги пребројам :) До сега највкусното кафе кое го имам испиено беше на еден балкон со мајка ми од каде се гледа панорама на Будимпешта и каде се свири унгарска музика во живо на пијано и виолина. Малку подоле  се продава тесто кое се пече во фурна замотано околу огромно сукало и има четири вкусови: ванила, кокос, чоколадо и обичен вкус. Да, пред да се пие кафе, заборавив да кажам дека е добро да се посети операта каде свири филхармонијата на Будимпешта. Веројатно е нешто посебно, или можеби непознавањето на јазикот си го прави своето, но овде диригентот пред да се свири композицијат, дава дваесет/минутен вовед. Сепак, тоа и не изгледа така страшно погледнато од малите балкони кои собираат по шест луѓе. 

ама

Меѓу другото, додека го поминував мостот од Pest во Buda, слушав класична музика на една радио станица, автобусот се разминуваше со трамваи. Сообраќајот изгледаше хаотичен, а сепак толку возбудилв затоа што се е всушност истрасирано. Јас, патник на сигурно, ја слушав вибрантната класична музика која го менува тонот и бојата и го прави истрасираниот хаос возбудлив. Прекрасна архитектура. Прекрасна. За момент, заборавам на социјалниот контекст, на влогот заради кој зградите изгледаат вака, и едноставно уживам во артистичкото дело на цветови и лица изгравирани покрај секое мало балконче. Јас според студии сум политиколог и до некаде историчар, но убаво е кога понекогаш успевам тоа да го избришам од позадината на мојот ум и да го доловам она другото во кое најчесто се сопирам. Оваа зграда изгледа грандиозно и раскошно-убаво, накитено и богато! Заборавив на АМА...
Нешто подоцна шетавме низ градот со автобус со расипана клима и тетка- туристички водич која е една од оние за кои мислам дека не може да помисли зло и не знае да повиши тон. Ваков вид на прошетки не ми се омилени но се корисни за да ме лоцираат во простор и време. Деталите ќе следуваат откако за повеќе од 1,2,,3, 5 минути ќе ги доживувам симетрично изградениот парламент, главните авении и булевари (патем, го сакам зборот булевар затоа што кога бев мала и живеев во Пробиштип, таму имаше вкупно еден семафор, а булевар тогаш знаев дека е нешто многу понапредно од тоа), библиотеките, музеите, бањите, парковите, плоштадите, сите преименувани по пет шест пати во зависност од РЕЖИМОТ и ВЛАСТА. За мене покрај сите монументални згради кои едвај чекам детално да ги истражам, еве што беше најзабавно: додека шетавме низ Областа (Castle District) со замоци и тврдини, застанавме пред отворените прозорци на една сосма обична станбена зграда лоцирана помеѓу сите палати (остаток од некакви решени или недорешени национализации или денационализации). Додека тетката водич раскажуваше за тоа како во оваа област живее претседателот и дел од пратениците, јас ѕиркав внатре преку отворените прозорци во полиците со книги и домаќинска атмосфера. Веќе замислував како сум внатре во таа соба, и имам пристап до нечија мала библиотека која е во непосредна близина до монументалната Национална Библитека. Одеднаш, се појави едно старче со огромни очила и нервозно почна да го затвара прозорецот затоа што нашата тетка гласно и возбудливо ни раскажуваше . . . за неговото секојдневие.  

POTTYOS

One of my favorite candies so far!

Túró is a basically a cheese, a soft, white unaged cheese extremely popular in Hungary, and Túró Rudi is a bar of that cheese but with an outer coating of chocolate wrapped in the very recognizable white and red polka dots wrapping. As a snack it is quite healthy, as the chocolate coating is quite thin, and the Túró cheese has a low fat content (apparently about the same as yogurt) and no salt added.
Túró Rudi is extremely popular, and is definitely something unique to the Hungarian culture. If you pay attention you can see the distinguishable red polka dots on white background wrap everywhere in Hungary: being unwrapped tram, buses, and trains; waiting to be picked on supermarkets shelves; and unfortunately even littering the streets. Blame it on the chocolate coating, but Túró Rudi is something that everyone enjoys, even tourists tasting it for the first time.  http://nakedhungary.com/2009/07/08/turo-rudi-the-hungarian-national-snack/

БудапеШт

Го запознавам и градот и луѓето се повеќе. Секој ден патеката е позната: Автобус- 2 станици, Метро/ 6 станици до Deak Ter , и 10 минути пешачење. Исто онолку колку што ми требаше за да стигнам до факултет во Скопје со 2 или 12. Метрото е секогаш приказна- секој ден. Затоа што до тебе, пред тебе стои или седи некоја приказна. Вчерашната беше мала кавга помеѓу дебелко плаво девојче со развлечено старо зајче (играчка) во раце и нешто постариот брат од нејзе, можеби пет годишен со огромни сини очи. Малата  плачеше затоа што братчето додека метрото безмилосно поаѓаше се држеше цврсто за истата рачка како и нејзе, и плачеше на цел глас секогаш кога раката на брат и ќе ја допреше. Но приказни има многу, напнатос и уживање исто така.

Факултетот во кој студирам се наоѓа во строгиот центар на градот, на 3 минути пешачење до Дунав каде потоа пак се отвора цела една нова разгледница. Блиску е и академијата на науките, базиликата св. Стефан, а блиску е и едно мало местенце за добро кафе кое се вика DZEM како џем, од сливи од кајсии, од капини. Всушност покрај доброто кафе, можеш едноставно да јадеш и парче леб со џем. Областа е полна и со скапи ресторани во кои гулаш супата е три пати поскапа од обично. Ја служат на една метална висулка во метална чинија и нема некоја голема разлика од нашата телешка чорба, освен тоа што парчината месо се крупно исечени. Близу е и поштата POSTA која се чита- пошта. Буквата S (C) овде се чита Ш, а ако сакате да кажете С, тогаш- SZ. Затоа сеуште се навикнувам да изговарам БудапеШт а не Будапест на Англиски. Не упатија дека таа пошта е една од подобрите затоа што чекаш на ред со бројче кое го добиваш од автоматот на влезот на вратата, но за да го добиеш бројчето треба да имаш напредно познавање на унгарски затоа што ти нуди листа од 20 опции за услугата која ти треба, секако се напишано на унгарски. Всушност, се е напишано на Унгарски, секаде, со некакви мали исклучоци, и тоа е интересното. Дали во денот ќе се разбереш со некој е авантура која зависи од нечија добра волја. Унгарците (ова е веќе од официјална презентација за нивната култура) пред неколку години почнуваат да учат англиски, затоа што и самите филмови кои ги гледаат се речиси секогаш со синхронизиран унгарски превод. Рано е да го карактеризирам нивниот менталитет, но можам да спомнам некои забелешки. Интересна комбинација од луѓе со добар план и организација, но истовремено со мали потфрлувања. Ова секако веднаш им го препишуваат на измешаниот западен и источен менталитет. Всушност, во своите турустички водичи тие Источна Европа ја посочуваат како регион на кој тие не припаѓаат. Воздржани се, но знаат да бидат особено пријателски настроени. Сеуште треба да научам што значат нивните гестикулации и гримаси затоа што секојдневно се прашувам. Еден интересен менаџерски детал е контролата на билетите во метроата- одеднаш некој што седи до тебе може да извади парче платно на кое е сошиена легитимацијата, да ја стави на рака и да поче да бара билети за контрола. За повеќе детали, гледајте го филмот Kontroll, Унгарски филм, но гледајте го откако ќе се вратите во вашата земја. Ова е пријателско предупредување.

И Унгарците како и Балканците и другите граѓани од Источна Европа се преоптеретени со историја, митологија и особено се чувствува транзициската атмосфера. За некој како мене доаѓајќи од таков регион, тоа е донекаде и удобна состојба затоа што едноставно многу од однесувањето е јасно од каде доаѓа, иако без многу навлегување, претходниот режим, т.н. комунистички има разлики на Балканот и во Источна Европа. Сепак, овој текст не е наменет за таа дебата.

За крај, ова не е туристички водич, мемоари на еден странец или слично туку ова е моето секојдневие кое би сакала од време на време да биде меморирано.  Па да се обидеме да го меморираме ... малку по малку 

Eyes

 Eyes say wisp of words,

One gaze of a person warms more then thousands sunrays,

Remembrance of all blinks of an eye shimmering a kind heart,

Those eyes are the reflection of energy indescribable

 Think of those eyes, those seconds, those blinks,

Weren’t they all the gems one could receive by a single moment?

And inspiration greater then the universe in mind to bear,

To share, to grasp and put it in a prayer.

When you ask me, why come back

In this country of despair

I say because of all this eyes that brought the best in my life,

Worthy to be seen over and over again,

By a non-worthy like me who knows so little

And receives so much. 

One way conversation

 

From a little piece of sand, up to the sky and back to the bottom of the canyon. At first I was wondering where your waves are going. Then I noticed even more interesting sight- the leaves underneath your surface and movement. A third layer comes into my observance- the reflection of the sun, mountains, trees and shrubs. I was just wondering whether this go as far as your surface or it goes further beneath? Like, you know, when we people give love to one another and it either goes as far as the false expression of our faces and deeds, or it goes down there to the source of love and life. I guess so it is with your relationship to the sun: if it does not come to you for a while to throw its rays as the gleams from a loving person, and move you deeper where your warmth resides, then what good? What good if you are abandoned by it and get along only with the clouds?

I’m sure you remember the day when you promised to each other that your love will never end because you both knew you were not complete without the other. What happened then? Why did the sun simply decided to walk away and share its rays with objects that just don’t want to picture its real reflection as you do? Oh dear water; forgive all this questions of mine. We all had the moments when we shifted from the path we were walking and towards which way our wings have been spread.  The return I assume is at sight, until it realizes that without you, it will only wander around. Be patient water, even your dance projected on the stones is impossible without the sun.  I see the variety of waves you are trying to show me, but they need to be exposed together with sun’s creative skills. To be honest, this conversation is a bit awkward to me now because I feel it goes both ways indeed. You talk to me and I talk to you, and we come to the same. Never shall we forget the milestones of our existence and never shall we race with the great truths of our small moments. We both explore the map of our depictions of life- the best, the good, the bad the worst of ourselves with the ones of our kind. If nothing else, we agreed that you and I are really the same kind. 

С(ил)уетата на љубовта

Ти велам јас, времињата кои доаѓаат се чудни, испревртени на начин на кој и да сакаш да ги вратиш нештата во нормала не знаеш која е таа. Јас не знам како стигнавме до тоа да се убедуваме во наједонставните нешта и да ни се скрати меморијата толку многу што како да прв пат ги слушаме сто пати повторените работи. Денес истото се случи. Јас незнам како може луѓето така да генерализираат? Ете, можеа неколку часа да зборуваат за бојата на кожата и чудниот менталитет на своите сограѓани притоа сметајќи се себе си за носители на една совршена љубов која не знае за таквите бои затоа што љубовта е најтрансцедентното нешто кое постои на овој свет. Постои без дефиниција но со свои карактеристики. Така, ако водата е проѕирна и течна, љубовта е трансцедентна- се надминува, на се се надева. Незнам дали да кажам дека љубовта е и наивна затоа што чинам многупати во тоа успевам да поверувам заради себе и своите постапки. Но можеби јас сум многу понаивна од неа, или можеби едноставно јас сум наивната но не и таа. Таа ме води да љубам а јас пак ја водам по патот до суетата и притоа ја обезличувам. Тогаш таа не е вистинската, ги губи своите својства и се претвора во друг облик на чувство кое заборава на  почетокот. Во тој миг се станува фарса и јас и ти, и сите ние суетници немаме ни трошка оставштина од вистинската љубов, но себе воспевање и мамење на се околу нас.